PROBE
Sinds 1 december 2025 leidt de afdeling Huisartsgeneeskunde, samen met Novartis, het internationale onderzoeksconsortium PROBE. Met een Europese subsidie van 26 miljoen euro werkt PROBE aan één doel: artrosezorg verbeteren door met behulp van grote databases en AI nieuwe manieren te ontwikkelen om de ziekte beter te begrijpen, te voorspellen en te behandelen.
Artrose: een blijvende uitdaging
Artrose is een veelvoorkomende chronische gewrichtsaandoening die veel impact heeft op het dagelijks leven. De afdeling Huisartsgeneeskunde richt zich al jaren op klinisch artroseonderzoek in de eerste lijn. We willen patiënten beter voorlichten en goede behandelingen bieden aan mensen met vroege artrose, om verergering te voorkomen en het functioneren te verbeteren.
Artrose kent veel verschillende vormen. Daarom is in 2012 al de OA Trial Bank opgericht: een internationale databank met patiëntgegevens uit interventiestudies. Door deze gegevens te bundelen, kunnen onderzoekers bepalen welke groepen patiënten het meest profiteren van welke behandeling.
De recente IHI-oproep stimuleert het samenbrengen van wereldwijde artrosedata om subtypes te onderscheiden, progressie beter te voorspellen en betrouwbare surrogaatuitkomstmaten te ontwikkelen. Dit is essentieel om nieuwe therapieën sneller en efficiënter te kunnen testen — zeker omdat artrose gemiddeld langzaam verloopt en grote, langdurige studies nodig zijn om effect te meten. De inzichten die dit oplevert, helpen niet alleen onderzoek vooruit, maar verbeteren ook de klinische praktijk door zorgverleners en patiënten te ondersteunen bij gezamenlijke besluitvorming.
Internationale samenwerking
PROBE, gefinancierd door de Innovative Health Initiative (IHI), brengt daarom 38 partners samen – van universiteiten en zorginstanties tot bedrijven en patiëntorganisaties – om nieuwe manieren te ontwikkelen voor onderzoek naar en de behandeling van artrose. PROBE gaat de komende 5 jaar:
- Nieuwe methoden ontwikkelen om artrosebehandelingen sneller en efficiënter te testen.
- Veilige manieren ontwikkelen om data uit artrosestudies te delen, met behoud van privacy.
- AI gebruiken om ziekteverloop te voorspellen en zorg op maat te bieden.
- Voorspellende modellen maken voor gezamenlijke behandelkeuzes van arts en patiënt, voor een optimale behandeling.
Van links naar rechts: Inga Bos, Sita Bierma-Zeinstra, Jos Runhaar, Edwin Oei, Joyce Van Meurs en Marienke van Middelkoop
Brede betrokkenheid binnen het Erasmus MC
Binnen het Erasmus MC zijn vier afdelingen betrokken: Huisartsgeneeskunde, Interne Geneeskunde, Medische Informatica en Radiologie & Nucleaire Geneeskunde. Het project wordt geleid door prof. Sita Bierma-Zeinstra, hoofd van de onderzoekssectie van Huisartsgeneeskunde en hoogleraar artrose. Zij benadrukt de unieke kracht van PROBE:
Dit project is niet zomaar een op zichzelf staand initiatief met een paar partners, maar een gezamenlijke inspanning van de belangrijkste spelers in artroseonderzoek. Het vertegenwoordigt een toekomstgerichte visie op artroseonderzoek, gericht op het verbeteren van de behandeling en de langetermijnuitkomsten van artrose.