Nieuw schema voor lessen Klinische Vaardigheden
Een diagnose stellen: hoe doe je dat gestructureerd en effectief? Tijdens de lessen Klinische Vaardigheden leren geneeskundestudenten de basis van het artsenvak: anamnese, lichamelijk onderzoek en klinisch redeneren. Sinds de start van het nieuwe curriculum (Erasmusarts2030) maken de docenten van het studentenonderwijs (afdeling Huisartsgeneeskunde) daarbij gebruik van een nieuw visueel schema.
Een visuele kapstok
Het schema bestaat uit gekleurde blokken die elk een onderdeel van het diagnostisch proces representeren: van de eerste presentatie van de klacht tot het formuleren van een diagnose en beleid. Hoewel de inhoud niet nieuw is—deze staat al jaren in het leerboek—biedt het schema nu een visuele en gestructureerde kapstok. “Voorheen verwezen we naar het leerboek en deden we losse oefeningen, maar hadden we minder die rode draad in beeld,” vertelt Anke Peelen, docent Klinische Vaardigheden (KLV) en coördinator van het lijnonderwijs KLV binnen het nieuwe curriculum. Door het schema zien de studenten in één oogopslag hoe alles samenhangt. Dit kan helpen om systematisch te denken en het voorkomt tunnelvisie.
Voor studenten die visueel zijn ingesteld, werkt het schema extra goed. “Ze onthouden de kleuren en blokken, en kunnen het hele proces voor zich zien. Dat geeft houvast, vooral in het begin.”
Het schema voor de lessen Klinische Vaardigheden
Stapsgewijs leren redeneren
Het schema wordt op verschillende manieren in de lessen toegepast. Soms behandelt de docent één onderdeel van het schema: de ene les staat de klachtverheldering centraal, een andere keer de hulpvraag of de differentiaaldiagnose. Zo leren de studenten stap voor stap elk onderdeel het diagnostisch proces. Er zijn ook lessen waarbij het hele schema gebruikt wordt. Zo is er ook een les waarin de studenten de opdracht krijgen om een gesprek te voeren met een simulatiepatiënt, en vervolgens met de verkregen informatie een leeg schema in te vullen. Daarna wordt er plenair besproken wat ze te weten zijn gekomen en welke informatie ze nog nodig hebben.
Door middel van het schema leren de studenten om eerst breed te verkennen en dan te focussen. ''Vooral voor de eerstejaars studenten is dit een fijne manier om gestructureerd te leren werken, en naarmate je verder komt, kun je dit meer los laten en je eigen draai eraan geven als student, als arts. Maar in principe is dit de basis'', vertelt Anke.
Verder uitbouwen
Of het schema zorgt voor verbeterde toetsresultaten is nog niet duidelijk, maar Anke is positief over het toepassen van het schema in de lessen: ''Door systematisch na te denken, heb je het hele scala aan mogelijke oorzaken in beeld, en dat helpt''. Het schema wordt verder uitgebouwd in de lessen van bachelorjaar 2 en 3.